واژه وکیل لغتی است عربی و به کسی گفته می شود که کاری به وی واگذار شده است این لغت و مشتقات آن در قرآن بسیار به کار رفته است و از اسامی پروردگار است.

 

واژه توکل هم که به کار برده می شود از این خانواده است، توکل کردن به خدا یعنی خدا را وکیل گرفتن. رابطه وکیل و موکل در قالب عقد وکالت است قانون مدنی در ماده 656، وکالت را عقدی (قراردادی) می داند که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می کند.

 

البته مقررات قانون مدنی در خصوص وکالت گذشته از تعریف کلی ماده مذکور، ناظر به وکالت برای اعمال حقوقی (قرارداد یا اتباع) است اما در اینجا بحث از وکالت دعاوی است که به نظر می رسد نوعی خاص از عقد وکالت است که مشمول انجام عمل حقوقی نمی شود و مقررات خاص آن تابع قرارداد وکیل و موکل، قانون آیین دادرسی مدنی، قانون وکالت، لایحه استقلال کانون وکلا، قانون اخذ پروانه وکالت دادگستری و قانون مدنی است.

 

آنچه که پس از شنیدن نام وکیل، بیش از هر چیز در ذهن مردم جامعه متبادر می‌شود، وکیل در محاکمه یا همان وکیل دعاوی است. علاوه بر نکات کلی که از قانون مدنی ذکر شد، وکیل دعاوی، نیازمند داشتن پروانه‌ی وکالت است و لذا نمی‌توان به صرف انعقاد عقد وکالت با شخصی، او را وکیل در محاکمه کرد.

 

البته داشتن پروانه‌ی وکالت، به منزله‌ی وکالت در هریک از امور حقوقی و کیفری است. می‌دانیم که دعاوی، در یک تقسیم‌بندی کلی، به دو دسته‌ی دعاوی حقوقی و کیفری تقسیم می‌شوند. دعاوی حقوقی به معنای خاص کلمه، شامل مسائلی است که مربوط به روابط خصوصی میان اشخاص و مردم جامعه است نظیر معاملات میان آن‌ها.

دعاوی کیفری شامل مسائلی است که اساساً از سوی حکومت هر جامعه بر مردم تحمیل می‌شود و مرتبط با نظم عمومی جامعه، اخلاق حسنه و حفظ ارزش‌های جامعه است. لذا نقض این ارزش‌ها، به عنوان جرم شناخته می‌شود و در قوانین کیفری صریحاً از آن‌ها نام برده می‌شود و مجازات آن‌ها مشخص می‌شود.

 

وکلا نیز در هر یک از این دو گروه کلی و نیز در هر یک تقسیم‌بندی‌های کوچک‌تر و تخصصی، فعالیت می‌کنند. تقسیم‌بندی‌های کوچک‌تر و تخصصی‌تر، به دلیل پیچیدگی‌های روزافزون انواع دعاوی در کشور است که مستلزم تخصص و تجربه‌ی اختصاصی است. البته به لحاظ ماهوی و پروانه‌ی وکالت، تفاوتی میان وکلایی با تخصص‌های مختلف وجود ندارد و برای مثال وکیل ملکی، می‌تواند به دعاوی کیفری نیز بپردازد.

در مجموع می‌توان از وکیل دعوای حقوقی، وکیل خانواده، وکیل چک در دعوای حقوقی، وکیل چک در دعوای کیفری، وکیل ملکی، وکیل انحصار وراثت، وکیل قراردادها و مورادی از این دست نام برد که این افراد با داشتن مجوز لازم، در کشور فعالیت می‌کنند.

دعاوی حقوقی به معنای خاص کلمه، شامل مسائلی است که مربوط به روابط خصوصی میان مردم جامعه است؛ نظیر معاملات میان آن‌ها. به این ترتیب، یک وکیل دعاوی متخصص در امور حقوقی به معنای خاص خود، با اختلافاتی نظیر اختلاف بر مالکیت یک زمین یا خانه یا به طور کلی اموال غیرمنقول و منقول، عدم پرداخت اجاره‌ بهای مال مورد اجاره، معیوب بودن مال خریداری شده، عدم هماهنگی اوصافِ مالِ خریداری شده با اوصافی که فروشنده از آن‌ها نام برده است، و به طور کلی تمامی اختلافات راجع به معاملات و مسائلی نظیر حق فسخ در آن‌ها روبه‌رو است.

باید گفت که یک دسته‌ی دیگر از مسائل حقوقی به معنای خاص که وکیل دعاوی با آن روبه‌رو است، اختلافات راجع به ازدواج، مهریه، نفقه و طلاق است. متأسفانه اختلافات و دعاوی راجع به خانواده رو به افزایش است و عدم آگاهی هریک از مرد و زن از حقوق قانونی خود، ممکن است به تضییع حقوق ایشان بینجامد.

مسائل و اختلافات راجع به ارث و وصیت هم از دیگر موضوعات حقوقی شایع است که بهره‌گیری از وکیل دعاوی در آن، می‌تواند زمینه‌ای برای آگاهی موکلین از حقوق قانونی خود و حفظ و بازپس‌گیری آن حقوق از سوی وکیل دعاوی باشد.

تعریف انواع وکالت:

وکالت و دادن نمایندگی و واگذاری و سپردن پرونده و دعاوی و مسائل حقوقی به وکیل در طی عقد قرارداد در انواع و گونه‌های مختلف است. ما در این بخش به سادگی و کوتاهی به این گونه‌ها می‌پرددازیم.

 

وکالت مطلق:

در این گونه از وکالت، موکل شخصی را ( برای نمونه وکیل پایه یک دادگستری ) را برای همگی کارها و دعاوی و پرونده‌های حقوقی خود می‌کند. از دسته این وکالت ها می توان به امور اداری و مالی و دارایی و خرید و فروش و پرداخت هزینه‌های خانواده و اشاره کرد.

وکالت مقید موکل:

در این گونه از وکالت شیوه ی وکالت و اختیارات به گونه‌ی آشکار مشخص و روشن است و تنها در همین موارد معین می‌تواند دخالت داشته باشد. مانند خرید خانه یا فروش خودرو.

حدود و اختیارات در وکالت اشخاص:

یک وکیل برپایه‌ی قانون اسای یعنی مفاد ماده 663 قانون مدنی نمی‌تواند بیرون از اندازه و حدود وکالت خود کاری انجام دهد و در این زمینه اختیارات محدود دارد.

موارد و مشخصات وکالت:

اگر به گونه‌ی چیکده و خلاصه بخواهیم بگوییم باید مورد وکالت را چنین تعریف کنیم که:

مورد وکالت نباید از دسته گزینه‌هایی باشد که قانون مباشرت شخص اصلی را در آن نیاز می‌داند. برای نمونه وکالت در سوگند خوردن و..
وکالت باید روشن و آشکار باشد و اختیارات قانونی وکیل محدود است. برای نمونه وکالت مطلق به امور اداری و تصرفات مادی و مالی فروبسته و محدود می شود.
باید دانست که وکالت در ازدواج یا طلاق یک موضوع حقوقی است ولی وکالت در پرداخت پول مالیات یا قبض مبیع یک موضوع و مورد مالی و مادی است.

وکالت در توکیل در عقد قرارداد:

وکالت دادن وکیل در موضوعی که خود در ان وکالت دارد به دیگری، یعنی وکالت در توکیل نیاز به روشن بودن و اشاره ی آشکار دارد. برای نمونه در طلاق و طلاق توافقی اگر زوجه قصد داشته باشد وکالت در طلاق را از طریق وکیل طلاق پی گیری کند، تنها بایسته است که وکالت در توکیل را از سوی زوج در اختیار داشته باشد.

 

Related Post

مشاوره حقوقی :
  • وکیل پایه یک دادگستری

    کاربر عزیز ، شما میتوانید قبل از هر اقدامی با مشاوران ما تماس بگیرید تا ضمن مطالعه پرونده شما بهترین راه حل را به شما اعلام نمایند .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *